artLIVE – Hôm nay (24-12), vào mùa Giáng sinh vợ của cố nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông qua đời… Việc ra đi này như là sự nhắc nhớ chúng ta từng có những bản nhạc Giáng sinh bất hủ trong kho tàng tân nhạc Việt Nam.
Bước vào những ngày đầu tháng 12 mỗi năm, khắp nơi vang lừng nhạc Giáng sinh, thứ âm nhạc mở màn cho một mùa yêu thương, chia sẻ trong gia đình; mùa lễ hội của phố phường; mùa của những ước vọng cho một cuộc đời mới sinh ra…
Giáng sinh là chủ đề trong kho tàng tân nhạc
Nhớ ngày nhỏ ở nhiều vùng đất Việt, Giáng sinh vốn chỉ là dịp lễ của người Công giáo chờ đợi để kỷ niệm giây phút hài nhi Jesus nhập thế làm người. Cùng phút giây đó là những bản nhạc Thánh của người Công giáo như: Lời con xin Chúa, Giáo đường im bóng, Chiều bên giáo đường, Bài Thánh ca buồn…qua giọng ca của những ca sĩ miền Nam ngày cũ: Hoàng Oanh, Khánh Ly, Sĩ Phú, Elvis Phương, Trung Chỉnh…
Mỗi khi nhà bên cạnh giọng ca sĩ Hoàng Oanh cất lên lời ca “Nhớ tới đêm đầy ánh sáng, hương trong gió tràn mênh mang, giây phút như ngừng thôi rơi, tiếng kinh muôn lời…” trong ca khúc Giáo đường im bóng, là dường như Giáng sinh đang về bên.
Chính những bản Thánh ca đó đã giúp cho tôi – một bé con không sinh ra trong gia đình “có đạo” ngày xưa biết chờ đợi Giáng sinh như là mùa để cùng hát, ấm cúng bên nhau và để con bé tha hồ bay bổng tưởng tượng về những ông già Noel, cỗ xe tuần lộc… Con bé tôi ngày xưa hoàn toàn không biết đó là cảm giác của chính những người Công giáo trong mùa Vọng (trước lễ Giáng sinh bốn tuần) và mùa Giáng sinh (sau lễ Giáng sinh bốn tuần).
Ước mơ con trẻ được nuôi dưỡng từ tác phẩm văn nghệ nước ngoài trong mùa Giáng sinh
Cùng với những bản nhạc Thánh ca Giáng sinh phát ra từ những ngôi nhà của người Công giáo trong xóm; thì dù không phải là người Công giáo nhưng từ ca khúc The Little Drummer Boy (Cậu bé đánh trống) với câu chuyện về một cậu bé nghèo không có tiền mua quà dâng Chúa trong lễ Giáng sinh nên cậu bé đã dùng chiếc trống của mình tấu lên điệu nhạc “pa rum pum pum pum” dành tặng đấng linh thiêng của cậu; hay hình ảnh cô bé thắp những cây diêm cuối cùng chỉ để mong thấy được hình bóng cây thông Noel và hình bóng bà trong đêm Giáng sinh lạnh lẽo từ câu chuyện Cô bé bán diêm trong truyện cổ tích của nhà văn người Đan Mạch Hans Christian Andersen…
Những câu chuỵện đó xen kẽ những bản nhạc đã giúp tôi ngày đó tin rằng Giáng sinh không chỉ là mùa của lễ hội mà còn là mùa của sự sẻ chia cùng nhau. Dù sự sẻ chia đó bằng lời nói hay những việc làm thiết thực thì nó đều quý ngang nhau trong cuộc đời này.
Như cậu bé đánh trống dâng Chúa điệu nhạc, thì đấng linh thiêng cũng không khước từ hay xem nhẹ so với một món quà to, một con gà rán bự… của những gia đình khá giả; để cậu bé tin tưởng mà hát rằng I played my drum for him… I played my best for him… Then he smiled at me… Me and my drum (Em đã gửi tiếng trống của em đến Người, em đã chơi những điệu nhạc hay nhất gửi đến Người, Khi ấy Người đã cười với em, cười với em và tiếng trống của em)
Hy vọng không bao giờ lụi tàn
Niềm tin vào sự chia sẻ trong những bản nhạc Giáng sinh giúp tôi lớn lên và cùng tôi đến với những vùng đất mới. Và hiện tại đây, giữa Sài Gòn, giữa bộn bề lo toan đời sống làm người, tôi vẫn không thể bỏ qua những bản nhạc Giáng sinh của ngày thơ bé.
Và dường như sự hội nhập của lễ hội Giáng sinh trên thế giới lớn cũng lớn dần theo số tuổi của tôi, để giữa Sài Gòn bây giờ, Giáng sinh trở thành lễ hội. Cùng những bản nhạc của sự sẻ chia nghèo khó còn là những bản hoan ca với giai điệu rộn ràng: Joy To The World, The First Noel, Feliz Navidad, We Wish You A Merry Christmas… Hay những lúc ấm cúng bên người yêu với những bản nhạc nhẹ nhàng như Giáng sinh chỉ của riêng chúng mình: White Christmas, Rudolph The Red-Nosed Reindeer, You make it feel like Christmas, Let It Snow…
Dù bản nhạc như thế nào, câu chuyện Giáng sinh có ai nghĩ khác đi thì việc gieo niềm tin cho con trẻ rằng cuộc sống đầy sự vị tha bất kể em giàu hay nghèo, để con trẻ tin vào những phép nhiệm màu, những điều kỳ diệu… là một điều mà bất cứ người lớn nào cũng nên làm. Nhờ đó, những bản nhạc Giáng sinh sẽ càng trở nên đẹp hơn trong từng xóm nhỏ, trong tim mỗi người.
Loạt bản nhạc Giáng sinh bất hủ của cố nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông. Ảnh: Tư liệu
Nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông (1932-2018) là một nhạc sĩ ngoại đạo có nhiều ca khúc Giáng sinh bậc nhất trong lịch sử tân nhạc Việt Nam. Ngoài những bản nhạc chuyển lời Việt kinh điển Ave Maria, Đêm Thánh vô cùng (Silent Night), Hồi chuông nửa đêm (Jingle Bells)… Cố nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông còn là tác giả của nhiều bản nhạc Giáng sinh bất hủ: Bóng nhỏ giáo đường, Mùa sao sáng, Màu xanh Noel, Giáo đường chiều chủ nhật, Tình người ngoại đạo…
Nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông cũng là tác giả của hàng loạt ca khúc kinh điển: Chiều mưa biên giới, Khúc xuân ca, Nhớ một chiều xuân, Niềm đau dĩ vãng, Tình cố hương, Mấy dặm sơn khê, Khúc tình ca hàng hàng lớp lớp… Bên cạnh tân nhạc, dưới nhiều bút danh khác như Phượng Linh, Đông Phương Tử… ông đã viết nhạc nền và đạo diễn cho trên 50 vở tuồng, cải lương nổi tiếng ở miền Nam trước năm 1975 như: Nửa đời hương phấn, Đoạn tuyệt, Tiếng hạc trong trăng, Mưa rừng…
Ảnh: Quỳnh Trang
