artLIVE – Origami House là một biểu đạt kiến trúc rất riêng: nơi ngôn ngữ origami – nghệ thuật gấp giấy Nhật Bản – được chuyển hoá thành kiến trúc hiện đại, không chỉ ở biểu trưng hình khối mà còn trong cách tiếp cận không gian, ánh sáng và trải nghiệm sống.
Dự án được thực hiện trên một ngôi nhà ống rộng 80 mét vuông, hoàn thành vào năm 2024 tại TP. HCM, do DA VÀNG studio thiết kế với sự dẫn dắt của ông Nguyễn Đắc Anh Quân. Lấy cảm hứng từ origami, mặt tiền tạo hình khối gấp khúc độc đáo, thể hiện tinh thần gấp – mở, uốn – cong của vật liệu và không gian. Bên ngoài gây ấn tượng bởi hình học sắc nét như từ một tờ giấy duy nhất, nhưng khi bước vào, công trình mang lại cảm giác sống chậm, ở đó, kiến trúc đóng vai trò nền tảng cho những trải nghiệm cảm xúc.
Bản vẽ chi tiết của Origami House.
Origami – Từ nghệ thuật gấp giấy đến tư duy không gian
Origami vốn là một nghệ thuật tối giản: chỉ với một tờ giấy phẳng, ta kết hợp các thao tác gấp, xoay và xếp lớp để tạo nên được hình khối ba chiều với cấu trúc chặt chẽ, Da Vàng Studio đã chuyển hóa thứ nghệ thuật ấy sang một lối kiến trúc mới lạ, không theo lối mô phỏng trực quan mà sẽ là cách ta tư duy hình khối. Cấu trúc này không chỉ mang tính biểu tượng mà còn có tác động trực tiếp đến thị giác và cảm quan về không gian, khiến người nhìn cảm nhận được chiều sâu và chuyển động ngay từ bên ngoài.
Origami House không “trang trí” bằng origami, mà được hình thành từ chính logic của chúng. Những đường gãy, góc nghiêng và bề mặt chéo không nhằm gây choáng ngợp, mà dẫn dắt chuyển động thị giác, khiến người ở luôn ý thức được mối quan hệ giữa mình và kiến trúc xung quanh.
Những nếp gấp ấy được lát bằng loại vật liệu phù hợp với khí hậu nhiệt đới: gạch đá chịu nhiệt trải trên bề mặt, giúp giảm hấp thụ nhiệt và duy trì nhiệt độ trong nhà mát mẻ, đây có thể xem là một giải pháp kiến trúc thiết thực cho vùng khí hậu nóng ẩm như Sài Gòn.
Gạch đá – Giải pháp kiến trúc thiết thực cho khí hậu nóng ẩm ở nước ta.
Khi ánh sáng định hình những trải nghiệm trong kiến trúc
Nếu hình khối là phần “giấy”, thì ánh sáng chính là những nếp gấp vô hình của Origami House. Công trình tận dụng ánh sáng tự nhiên như một yếu tố kiến tạo không gian, thay vì chỉ sử dụng các nguồn chiếu sáng đơn thuần.
Một điểm nhấn quan trọng của công trình là thiết kế giếng trời vô cùng độc đáo, đây là một yếu tố vừa mang tính thẩm mỹ vừa có giá trị chức năng. Giếng trời cho phép ánh sáng tự nhiên tràn sâu vào không gian qua các khoảng mở có chủ đích, chúng trượt nhẹ trên những bề mặt nghiêng, tạo nên sự biến đổi liên tục trong ngày, đồng thời kích hoạt sự lưu thông không khí trong căn nhà ống.
Thiết kế giếng trời vô cùng mới lạ, độc đáo.
Khi thực hành thẩm mỹ hiện diện trong đời sống thường nhật
Origami House không chia cắt không gian theo những ranh giới cứng nhắc. Các khu vực chức năng được kết nối bằng cao độ, góc nhìn và dòng di chuyển, tạo nên một tổng thể liền mạch. Điều này phản ánh rõ tinh thần của origami: mọi phần đều bắt nguồn từ một thể thống nhất.
Nội thất được tiết chế, ưu tiên những vật liệu có bề mặt và màu sắc trung tính, để hình khối kiến trúc giữ vai trò chủ đạo. Không gian không áp đặt trải nghiệm mà sẽ mở ra những khoảng trống cần thiết giúp người ở có thể tự điều chỉnh nhịp sống, cảm nhận sự thay đổi của ánh sáng, và tìm thấy sự tĩnh tại giữa đô thị.
Ở Origami House, thẩm mỹ không nằm ở chi tiết cầu kỳ mà ở sự dung hòa các yếu tố hình khối, ánh sáng, con người để có thể cùng tồn tại, dẫn dắt người ở thực hành một lối sống chậm hơn. Origami House vì thế không chỉ là một sản phẩm kiến trúc, mà còn là một tuyên ngôn thẩm mỹ cho không gian sống đô thị với sự kết hợp tinh tế giữa nghệ thuật và đời sống.
Khi nghệ thuật không nằm yên trong bảo tàng
Trong bối cảnh kiến trúc đương đại ngày càng chú trọng đến trải nghiệm cá nhân, Origami House đã cho thấy một cách tiếp cận khác khi đưa tinh thần của một loại nghệ thuật truyền thống vào đời sống sẽ không đồng nghĩa với “sao chép hình thức” mà đấy sẽ là một loại tư duy trong thiết kế.
Origami, từ một hành động gấp giấy giản đơn, được mở rộng thành một triết lý không gian: tôn trọng cấu trúc, tiết chế vật liệu và để ánh sáng cùng thời gian hoàn thiện công trình.
Origami House nhắc chúng ta rằng, thẩm mỹ không nhất thiết phải xuất hiện trong những không gian trưng bày trang trọng. Đôi khi, nó hiện diện ngay trong căn nhà ta trở về mỗi ngày, lặng lẽ gấp lại những ồn ào bên ngoài, để mở ra một khoảng sống đủ sâu cho sự chiêm nghiệm.
Ảnh: Minq Bui
Tham khảo: archdaily
