Triển lãm Giao mùa – Lắng nghe sự chuyển dời của thiên nhiên

Hiếu Hạnh

|

16:27 29/10/2023

Share

artLIVE – Triển lãm Giao mùa khơi gợi người xem đến để thưởng thức vẻ đẹp của không gian thiên nhiên và lắng nghe từng sự chuyển dời của trời đất trong mỗi giai đoạn. 

Vào ngày 20-10, Lotus Gallery đã tổ chức một triển lãm nhóm mang tên Giao mùa – Seasonal transition. Không chỉ thể hiện vẻ đẹp rực rỡ của phong cảnh thiên nhiên, triển lãm tập trung khắc họa sự biến hóa diệu kỳ của các mùa trong năm. Triển lãm trưng bày các tác phẩm của nhiều họa sỹ như Lại Thanh Dũng, Đặng Can, Trần Chắt, Đinh Quang Hải, Lê Anh Cẩn… 

Lấy cảm hứng từ vẻ đẹp của thiên nhiên 

Từ khi nghệ thuật phát triển từ xa xưa, thiên nhiên đã trở thành một nguồn cảm hứng chính yếu và bất tận đối với mỗi người nghệ sỹ. Thiên nhiên trong nghệ thuật không hề tĩnh, không đứng yên một chỗ mà có sự chuyển động nhất định. Tất cả những sự vận động đó đã được bộc lộ dưới bút họa điêu luyện của người họa sĩ. 

trien_lam_giao_mua
Triển lãm Giao mùa đưa người xem đến những bức tranh của sự chuyển giao của bốn mùa. 

Triển lãm Giao mùa đưa người xem đến những bức tranh của sự chuyển giao, đặt người thưởng lãm đứng trước thời khắc vận động giữa các mùa trong năm. Bằng kỹ thuật tinh tế, các họa sĩ tạo nên một không gian riêng biệt bao gồm sự hiện diện của cả bốn mùa: xuân, hạ, thu, đông. 

Người xem có thể bắt gặp những bức tranh mang màu sắc mùa xuân của họa sỹ Đinh Quang Hải. Tác phẩm tái hiện lại khung cảnh thiên nhiên bình dị. Tranh của Đinh Quang Hải đem lại một cảm giác thư thái, dường như có thể hít thở được khí trời trong lành và mát rượi của những cơn gió tháng ba. 

trien_lam_giao_mua
Tác phẩm tái hiện lại khung cảnh bình yên, quang đãng của thiên nhiên bình dị. 

Người thưởng lãm cũng có thể nếm được vị ngọt của mùa hè qua những tác phẩm của Trần Chất, Lê Võ Tuyển và Lại Thanh Dũng. Những bức tranh có sự đan xen giữa gam màu nóng và sắc xanh chủ đạo. Sắc thái nóng bỏng của mùa hè dưới góc nhìn của các họa sỹ lại vô cùng êm ả, chính điều này đã làm nổi bật lên khoảnh khắc giao mùa đầu tiên trong năm. 

trien_lam_giao_mua
“Mùa hạ nhiệt đới” của họa sỹ Lê Võ Tuyển.

Khi Lê Võ Tuyển và Trần Chất tập trung khắc họa mùa hè bằng ngôn ngữ cách điệu, thì Lại Thanh Dũng lại khắc họa theo trường phái tả thực. Tác phẩm về sen của Lại Thanh Dũng có lớp màu mỏng, tan loãng vào nhau nhưng vẫn tạo được chiều sâu nhất định. Gam màu ấm nóng với những sắc vàng, xanh ngả úa hoặc xanh rêu, thêm độ đậm nhạt cũng được lan tỏa đầy tinh tế.  

trien_lam_giao_mua
“Vào Hạ” của họa sỹ Lại Thanh Dũng. 

Chuỗi tranh mùa thu có sự góp mặt của họa sỹ Đỗ Ngọc Diệp, Bảo Hạnh, Bùi Quỳnh, Lê Anh Cẩn. Mùa thu thường là nguồn cảm hứng bất tận đối với những người làm nghệ thuật. 

Như đại thi hào Nga Alexander Pushkin từng viết: “Tôi yêu vẻ úa tàn rực rỡ của thiên nhiên” – Люблю я пышное природы увяданье. Mùa thu mang một vẻ đượm buồn man mác, làm dâng lên trong lòng mỗi người những sự hoài niệm đầy ưu tư. 

trien_lam_giao_mua
Những tông màu được các họa sĩ sử dụng thường là các sắc cam, vàng hoặc đỏ trong chuỗi tranh thu. 

Những tông màu được các họa sĩ sử dụng thường là các sắc cam, vàng hoặc đỏ. Mùa thu là lúc thời tiết bắt đầu trở lạnh, việc sử dụng những gam màu nóng để trình hiện lại không gian tạo ra sự tương phản nhất định, khơi dậy những rung động mãnh liệt bên trong tâm hồn người xem. 

Cuối cùng nhưng không kém phần đặc biệt, mùa đông xuất hiện trong những bức họa dưới khuôn khổ triển lãm Giao mùa mang một sự tịch mịch và đầy cô liêu. 

trien_lam_giao_mua
Mùa đông xuất hiện trong những bức họa dưới khuôn khổ triển lãm Giao mùa mang một sự tịch mịch và đầy cô liêu. 

Một sự chuyển giao cảm xúc xuất hiện rõ rệt trong lòng người xem, khi mùa thu mang lại những nỗi buồn man mác thì mùa đông lại làm sống dậy sự cô đơn, lạnh lẽo đến cùng cực. Lại Thanh Dũng và Nguyễn Văn Hải đã thể hiện rõ rệt những cung bậc ấy thông qua ngôn ngữ hội họa riêng biệt của chính mình. 

trien_lam_giao_mua
“Sen đầu đông” của họa sỹ Lại Thanh Dũng. 

Sắc trắng, đen và xám trở thành những gam màu chủ đạo trong chuỗi bức tranh về mùa đông. Theo quan niệm người phương Tây, màu trắng là màu của cái chết, làm tiêu tan con người và đưa họ về thế giới thuộc mặt trăng, lạnh lẽo, âm tính, đưa dẫn tới sự trống vắng của ban đêm, khi mà ý thức và mọi sắc màu ban ngày đều tan biến. 

Còn trong tâm thức Đông phương, màu trắng là màu của sự quay về. Đó là màu trắng lúc rạng đông, khi bầu trời lại hiện ra, chưa có sắc thái gì. 

trien_lam_giao_mua
Sắc trắng, đen và xám trở thành những gam màu chủ đạo trong chuỗi bức tranh về mùa đông.

Như vậy có thể thấy, màu trắng xuất hiện ở mùa đông như một cách khẳng định cho sự kết thúc của vòng tuần hoàn trong một năm, nhưng kết thúc cũng chính là sự mở đầu. Với họa sĩ Lại Thanh Dũng, anh có lối vẽ mỏng, từng lớp, vờn tỉa kỹ càng kết hợp với phun và tạo cấu trúc bề mặt. Qua những kỹ thuật ấy tạo nên những lớp màu đặc sắc cho bức họa, khơi gợi nhiều tầng ý nghĩa trong tiềm thức của người xem. 

Sự giao mùa mang nhiều sắc thái khác biệt 

Triển lãm Giao mùa cho người xem thấy được những dấu hiệu chuyển dời của các mùa trong năm. Nếu sự chuyển giao chỉ tồn tại như một đặc ân ở các vùng có bốn mùa rõ rệt, thì Sài Gòn phần nào đó phải chịu một sự thiệt thòi đáng kể, vì đơn thuần nơi đây chỉ biết đến hai mùa mưa nắng. 

Thế nhưng, Sài Gòn vẫn có cách riêng để kiến tạo nên sự chuyển giao cho chính mình. Sau những cơn mưa bụi lất phất hay một trận giông bão miên man đến sáng, đất trời thay đổi, hoa cỏ trở nên tươi mát hơn, không khí mát dịu đầy thoải mái. Đó chính là sự giao mùa đẹp đẽ hiện diện ở Sài Gòn. 

trien_lam_giao_mua
“Sau cơn mưa” của họa sỹ Lê Võ Tuyển. 

Sự chuyển giao chứa đựng nhiều sắc thái khác nhau, đó có thể là những thay đổi đơn thuần của tiết trời, đến chức năng vận hành của các chủ thể. Giao mùa hạ – thu là mùa thay lá, mùa các khu rừng đồng thanh chuyển sắc vàng, mùa nước nổi ở các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, mùa của những quả chín,… 

trien_lam_giao_mua
“Mùa nho chín” của họa sỹ Trần Chất. 

Cũng có những đợt giao mùa đầy ý nhị và tinh vi, sự chuyển giao mang đậm tính tự sự và chất vấn. Thông qua những tác phẩm được trưng bày tại triển lãm Giao mùa, bằng tâm thức chậm rãi kết hợp với hiệu ứng thị giác, dấu vết của sự giao thoa được lộ diện từng chút một. Người xem thấy được những nhập nhằng giữa lằn ranh chuyển đổi của các mùa. Không gian triển lãm như hóa thành một dòng chảy cảm xúc, hòa cùng với nguồn mạch chuyển giao bốn mùa của trời đất. 

trien_lam_giao_mua
Không gian triển lãm như hóa thành một dòng chảy cảm xúc, hòa cùng với nguồn mạch chuyển giao bốn mùa của trời đất. 

Tranh phong cảnh, ở một chừng mực nào đó, luôn bị chi phối bởi bức tranh tâm cảnh của con người. Chính vì vậy ở Giao mùa không có một giới hạn nào về mặt cảm xúc, mà tầng lớp ý nghĩa của tác phẩm sẽ được bóc tách phụ thuộc vào trải nghiệm cá nhân của người thưởng lãm. 

Triển lãm Giao mùa –  Seasonal transition vẫn tiếp tục diễn ra cho đến ngày 20-11 tại không gian nghệ thuật Lotus Gallery. 

Tham khảo và Nguồn ảnh: Lotus Gallery